Raport NIK o zapewnieniu przez organy administracji publicznej prawidłowego zagospodarowania odpadów komunalnych i co z niego wynika.

          Jak możemy przeczytać na wstępie raportu, celem kontroli było dokonanie oceny działań podejmowanych przez organy administracji publicznej dla zapewnienia przetwarzania odpadów w instalacjach spełniających wymagania przepisów o odpadach.

Co zostało sprawdzone?

        Zbadano między innymi czy gminy zapewniają warunki gospodarki odpadami, które pozostają zgodne z  postanowieniami wojewódzkich planów gospodarki odpadami. Czy  przestrzegają postanowień powyższych planów oraz wymagań przepisów i decyzji administracyjnych dotyczących gospodarki odpadami przez podmioty prowadzące instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych oraz czy stworzone zostały warunki do budowy         i eksploatacji regionalnych, ponadregionalnych lub zastępczych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych wytwarzanych w gminach i w regionach. Okres jaki został skontrolowany to prawie trzy lata od roku 2013 do 2016.

       Jak przeczytać możemy w raporcie: „Najwyższa Izba Kontroli ocenia jako niedostateczne i nieskuteczne działania organów administracji publicznej na rzecz prawidłowego zagospodarowania odpadów komunalnych.”

Surowa ocena- dlaczego?

- zbyt duże moce przerobowe Regionalnych Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych znacznie przekraczające ilość wytwarzanych odpadów

- nieosiągnięte poziomy odzysku i recyklingu przez gminy

- brak ograniczenia wolumenów odpadów, które mogłyby zostać poddane biodegradacji zamiast składowaniu

- brak odpowiednich pozwoleń na zbieranie, składowanie, przetwarzanie odpadów

- źle/ niedokładnie opracowana sprawozdawczość dotycząca wytwarzanych odpadów

                Co można było zrobić lepiej?

                Nasuwa się odpowiedź, że wszystko…

        Moim zdaniem zawiódł system kontroli, a przyczyną tego było najprawdopodobniej „zbagatelizowanie” sprawy przez lokalne samorządy oraz brak świadomości jak istotne zmiany w zarządzaniu odpadami mają zostać dokonane. Brak tej świadomości spowodował lawinę w postaci niewystarczająco przygotowanego do zmian środowiska. Myślę tutaj o przygotowaniu całej logistyki, systemu ewidencji oraz sytemu monitoringu oraz kontroli. Zabrakło również porozumienia na wyższym szczeblu, które dotyczyłoby powoływania do życia  RIPOK-ów. Konsultacje, przeliczenie mocy przerobowych oraz zwykła chęć połączenia sił aby stworzyć instalacje mogące obsłużyć większą ilość mieszkańców bez konieczności tworzenia takiej instalacji w każdej gminie/ powiecie.

      Nie bez znaczenia pozostaje również aspekt finansowy, ponieważ każda zmiana wymaga nie tylko dużych nakładów pracy ale również zasobów finansowych. Nie mówię tutaj tylko o inwestycji w nowe rozwiązania, kontenery i inny sprzęt ale także przeszkolenie kadry mającej zarządzać i monitorować system zgodnie z ustaleniami przyjętymi       w ustawie.

   Do kluczowych mogę również zaliczyć kwestię właściwego poinformowania społeczeństwa. Dobrze poprowadzona kampania informacyjna może naprawdę wiele zdziałać. Spotkania informacyjne, artykuły w lokalnej prasie, biuletyny, ulotki z informacjami w jaki sposób należy segregować odpady oraz w jakie dni przeprowadzana będzie zbiórka         i  której frakcji odpadów to tylko niektóre działania jakich podjąć może się gmina tak aby zachęcić mieszkańców do zaangażowania się w tworzenie nowego systemu gospodarki odpadami.

    Podsumowując, mam nadzieję, że osoby decyzyjne w państwie i samorządach, do serca wezmą sobie przedstawiony raport, który w całości można znaleźć tutaj: https://www.nik.gov.pl/plik/id,12993,vp,15402.pdf              i następna tego typu kontrola da wszystkim nam więcej powodów do dumy. Pamiętać musimy również o tym, że jeżeli chcemy w latach następnych otrzymać od UE kolejne fundusze, powinniśmy osiągnąć do roku 2020 wszystkie cele dot. gospodarki odpadami komunalnymi (m. in. ograniczenie ilości produkowanych odpadów komunalnych, ograniczenie ilości odpadów biodegradowalnych na składowiskach, osiągnięcie odpowiednich poziomów odzysku     i recyklingu) co jak widzimy wcale nie jest takie proste.

 

Pozdrawiam

Monika Michalska
Odpadyblog.pl