Świetlówki : Balcan i odpady lamp fluorescencyjnych

Będzie się działo zwłaszcza, że nazwa Balcan na pozór nie wiele wspólnego ma z odpadami lamp fluorescencyjnych.  Raczej bliżej naszym skojarzeniom do słońca i szalonej zabawy, niż do angielskiej pogody.  Zabawa jak zabawa ale co ma piernik do wiatraka? Przekonajcie się sami.

Balcan ? Czy to ma coś wspólnego ze świetlówkami?

Balcan to nazwa firmy zajmującej się odpadami na całym świecie z siedzibą w Wielkiej Brytanii. Bliżej jej do królewskiej korony oraz Buckingam Palace niż do bałkańskiego folkloru, który niewątpliwie jest zachwycający. Balcan to również nazwa technologii unieszkodliwiającej zużyte lampy fluorescencyjne, dzięki której można odzyskać podstawowe komponenty ze zużytych świetlówek, takie jak szkło, elementy z tworzyw sztucznych, metale, aluminium oraz tą złą znienawidzoną rtęć. Pierwsza linia technologiczna recyklingująca  zużyte świetlówki została uruchomiona w 2001 r. Czemu zaczynam od tej technologii? W zasadzie nie wygląda na nic szczególnego. Serio? Ciekawie już zaczyna robić się na etapie transportu. Jednak pozwólcie, że zrobię małą dygresję zanim będzie o transporcie.

Odpady lamp fluorescencyjnych – krótka dygresja.

Często jesteśmy straszeni wieloma rzeczami. Cholesterol, wirusy kaczej, świńskiej i mysiej grypy. Koci tyfus oraz psia malaria. Rtęć również jest wykorzystywana do niecnych planów manipulowania konsumentem. Czy wiecie ile rtęci jest emitowane do środowiska w z 1 świetlówki oraz z elektrowni węglowych ? Krótkie zestawienie :

Ok – zatem wracajmy do tematu bo nie ma co ględzić od rzeczy,skoro tu Balcan stygnie na tapecie :)

Jak transportuje zużyte świetlówki firma  Balcan?

Tydzień wcześniej pisałem o tym, że dobrze jest transportować całe świetlówki i co? Balcan tłucze  i przewozi potłuczone. Skoro ma taką możliwość to kto bogatemu zabroni. Nie każdy może sobie  pozwolić na taki luksus, chociaż rozwiązanie tego problemu jest bananie proste i w innych technologiach również można stosować. Wszystko oczywiście zależy od tego jakie lampy i w jakim celu chcemy przetwarzać. Czy zależy nam na jednym rodzaju komponentów czy nie. Jedni nie chcą się męczyć z recyklingiem i marudzić, że  groch z kapustą i że ze zmieszanego luminoforu to nowej świetlówki nie będzie. Innym natomiast wszystko jedno i zależy im bardziej na szkle, aluminium i innych metalach oraz ew. rtęci.  Balcan zaczyna wszystko od takiego manewru:

O co chodzi? Skoro Balcan zajmuje się zmieszanymi odpadami lamp fluorescencyjnych a więc zarówno świetlówkami kompaktowymi jak i liniowymi to nikt nie będzie bawił się w puzzle i ustawiał całego majdanu w samochodzie tak by było dobrze i bezpiecznie. Poza tym pokruszonych świetlówek mieści się więcej.

Co ciekawe, bo z poniższego materiału można wysnuć takie wnioski – Balcan prowadzi  system mobilnych punktów zbiórki i wstępnej obróbki zużytych lamp fluorescencyjnych. Być może w przyszłości w tą stronę należało by pójść i w Polsce? Kto wie, nie każdemu się chce drałować do punktu selektywnej zbiórki ze świetlówkami. Ba, świetlówki to jeszcze małe piwo, ale strach zatrucia rtęcią to dopiero może człowieka sparaliżować a media lubią podgrzewać atmosferę. W zależności od potrzeby produkty wstępnej obróbki lamp fluorescencyjnych zbierane są do szczelnych pojemników lub szczelnych worków. Do wyboru do koloru.

Zużyte świetlówki – jak to się robi Panie Balcan?

Jak widzieliśmy przy okazji kilku słów na temat transportu większość naszego surowca czyli zużytych lamp fluorescencyjnych przyjeżdża w szczelnych pojemnikach lub w workach w postaci ” kruszonki”.  Co dalej? Zgodnie z informacjami podawanymi przez firmę Balcan cały system recyklingu składa się z czterech głównych części. Obejrzeć nigdy nie zawadzi a i krótki opis pod filmem dla leniwych również się znajduje:)

Elektryczna szafa sterująca funkcjonowaniem całego systemu w której cały ładunek zostaje zapakowany za pomocą urządzenia sterowanego hydraulicznie. Beczki w których podawane są pokruszone wstępnie odpady lamp fluorescencyjnych mają zazwyczaj pojemność 210 litrów. Jednak tak jak wspomniałem Możliwości dostosowania technologii do naszych potrzeb mamy multum. Możemy więc lampy fluorescencyjne podawać luzem, a co – „musi to na Rusi a w Polsce jak kto che”. :)

Podwójny separator, którego pierwsza część kruszy lampy wkładane do maszyny, a druga dokonuje ostatecznego rozdzielenia składników i wytwarza stłuczkę szklaną o wysokim stopniu oczyszczenia

Filtr odpylający, usuwający luminofor oraz związaną z nim rtęć, o wielkości cząstek do 5 mikronów. Filtr ten także zapewnia, że cały system pracuje na podciśnieniu, dzięki czemu pył i pary rtęci nie mogą wydostać się na zewnątrz. Firma Balcan stosuje dużą jednostkę
filtracyjną, nakładaną na beczkę 210-litrową, w której zbierany jest odzyskany luminofor – czyli tzw. proszek fluorescencyjny.

Jeżeli chodzi o filtry na których zbierany jest drobny luminofor, w zasadzie pył wraz z rtęcią, to są to filtry z węglem aktywnym, które usuwają z wypuszczanego do atmosfery powietrza bardzo małe cząstki proszku fluorescencyjnego o wielkości poniżej 5 mikronów oraz pary zawierające rtęć (których nie można w żaden inny sposób usunąć z powietrza).

Co dzieje się z luminoforem odzyskanym ze zużytych świetlówek?

Tutaj jest pies pogrzebany. W broszurze z 2008 r. podano informację, że właśnie jest opracowywana technologia zagospodarowania odzyskanego luminoforu oraz rtęci.

Jednak już bardziej aktualne źródła prowadzą do poniższego schematu należącego do zewnętrznych recyklerów który polega na, jak mniemam klasycznej destylacji termicznej. Zasada działania jest prosta – luminofor z rtęcią w próżni jest podgrzewany do temperatury wrzenia rtęci. Rtęć przetransportowywana jest do komory schładzającej a następnie schłodzona zbierana w szczelnych pojemnikach.

Wygląda trochę przerażająco? Nie martwcie się to uroki outsourceingu. Inne technologie mają w pakiecie już odpowiednią opiekę i przetworzenie odzyskanej rtęci i oddzielenie jej z luminoforu.

Królewska technologia według mnie zasługuje na kilka chwil uwagi. Swoją drogą jakie były wasze oczekiwania i wyobrażenie odnoście gospodarki odpadami zużytych świetlówek?
Pozdrawiam.
Tomasz Araszkiewicz
odpadyblog.pl

Wpis powstał w oparciu o:
http://www.balcan.co.uk/lamp-crushers/
http://www.cfl-lamprecycling.com/
materiał pdf

  • Radoslaw Konecki

    Przypadkowo trafiłem na ten blog, fantastyczne przedsięwzięcie.
    Mały update do artykułu firma Balcan zakończyła mobilne kruszenie świetlówek ponieważ zostało to zabronione przez Agencje Środowiska.
    Małe sprostowanie ostatni schemat do destylacji rtęci z luminoforu i amalgamatow należy do firmy ELR Ltd

    Pozdrawiam