Świetlówki: MRT i suche odpady

Jest takie urządzenie w moim domu, które pomaga mi w trudnych chwilach a trzeba zaznaczyć, że te zazwyczaj przydarzają się nocą. To samo urządzenie potrafi w jednej chwili przeistoczyć się w rasowego seryjnego mordercę. Czy Ty też masz coś takiego u siebie? Domyślam się, że tak bo w 2009r. zaczęła się zmasowana inwazja tych cichych zabójców. Pisałem już o nich na blogu i wracam do tematu bo dobrze wiedzieć co można zrobić ze starymi świetlówkami.

Pisałem już o zagrożeniach jakie niesie ze sobą świetlówka oraz o tym co się ze świetlówkami robi w Wielkiej Brytanii. Czas na Polskę i technologię ukrywającą się pod tajemniczą nazwą MRT System.

Odpady świetlówek – MRT System

Szwedzka firma MRT System prowadzi swoją działalność od 1975 roku. Prowadząc badania nad rtęcią firma opracowała technologię jej bezpiecznego odzyskiwania. Firma MRT System w swojej działalności zajmuje się odzyskiem rtęci ze zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego, w tym odzyskiem rtęci oraz jej związków ze zużytych lamp fluorescencyjnych. Technologiami wykorzystywanymi do procesów unieszkodliwiania zużytych świetlówek są technologie suche, w których skład wchodzą takie linie technologiczne jak :

  • Linie do Przetwarzania Lamp małych i dużych mocy służące do recyklingu i odzysku świetlówek liniowych, kompaktowych i wstępnie zgniecionych.
  • Kompaktowa linia do kruszenia i sortowania. Jest to linia technologiczna uniwersalna umożliwiająca przetwarzanie świetlówek różnych kształtów i wielkości.
  • Procesor HID, który służy do bezpiecznego demontażu wysokoprężnych lamp wyładowczych różnego typu i wielkości. Procesor HID służy do czystego sortowania komponentów lamp fluorescencyjnych. Szkło i aluminiowe gniazdka można natychmiastowo użyć do recyklingu.

Destylatory rtęci , które zostały zaprojektowane do przetwarzania wszelkiego rodzaju odpadów z świetlówek, urządzeń elektrycznych, baterii zawierających rtęć oraz termometrów rtęciowych. Destylator rtęci również jest zdolny do odzysku rtęci z różnego typu amalgamów, odpadów medycznych, szlaku lub odpadów przemysłu chemicznego.

MRT-3 – czyste odpady

Wspominam tylko o tym tylko dla tego, że idealnie sprawdza się w zakładach produkujących oświetlenie, zwłaszcza świetlówki liniowe. Ponadto dobrze można zaprezentować metody postępowania ze starymi świetlówkami ew. w przypadku zakładów produkcyjnych z tymi wszystkimi rzeczami, które nie nadają się do sprzedaży. Jeśli więc Twoja fabryka nie wie co zrobić z jarzeniówkami a koszty gospodarki odpadami pną się do góry to warto zastanowić się nad MRT-3. Linia Technologiczna MRT-3 przystosowana jest do unieszkodliwiania i odzysku masy świecącej tzn. luminoforu, stłuczki szklanej oraz odpadów metalowych. W procesie unieszkodliwiania zużytych lamp fluorescencyjnych na linii MRT jest technologia rozdziału Kappa lub inaczej mówiąc technologia oraz procesy zachodzące w kruszarko-przesiewarce. Schemat procesów unieszkodliwiania świetlówek liniowych przedstawia poniższy rysunek.

 

Metoda Kappa polega na oddzieleniu końcówek lamp od większej części szklanej tuby. Centralna część bańki zawiera mniej rtęci niż końcówki do których przymocowane są plastikowe trzonki. W celu dokonania takiego rozdziału, końcówki lamp podgrzewa się palnikiem a następnie odłącza za pomocą strumienia sprężonego powietrza. W ten sposób na linii technologicznej pozostaje szklana rura, z której również sprężonym powietrzem oddziela się luminofor wraz z rtęcią od powierzchni bańki. Szklana tuba trafia na część technologii, w której poddawana jest procesom kruszenia. W ten sposób otrzymuje się czystą stłuczkę szklaną, którą używa się ponownie w hutach szkła i bogate w aluminium końcówki lamp, do których przymocowane są plastikowe trzonki. Te komponenty kierowane są do zakładów recyklingu na przykład hut aluminium. Te właściwości technologii MRT wykorzystywane są w zakładach oświetleniowych Philips Lighting Poland w Pile.   Na linii technologicznej MRT-3 unieszkodliwiane i poddawane procesom odzysku są jedynie odpady poprodukcyjne zawierające ten sam typ luminoforu. Warunkiem poprawnie funkcjonującej technologii MRT jest to by wsad, czyli świetlówki nie były uszkodzone lub stłuczone. Chodzi przede wszystkim o niedopuszczenie do niekontrolowanego przedostawania się rtęci do środowiska, oraz zanieczyszczania poszczególnych etapów technologicznych. W zakładach produkcyjnych w Pile w trakcie procesu MRT-3 uzyskuje się:

  • Czyste szkło, które tak jak w wyżej wymienionych procesach kierowane jest ponownie do huty szkła.
  • Jeden typ luminoforu, który zawiera rtęć w ilościach 1000 p.p.m. Odzysk rtęci z luminoforu prowadzi się na tzw. Destylarkach MRT.

Sprężone powietrze, używane w procesach odzysku jest odsysane w sposób ciągły i oczyszczane kolejno na filtrze workowym tzw. odpylającym, filtrze z wkładem węgla aktywnego dla zatrzymania cząstek rtęci oraz innych zanieczyszczeń gazowych. Wkład filtra, który ulegnie wyczerpaniu podlega wymianie. Zużyte filtry węglowe oddawane są najczęściej zewnętrznym firmom.

Destylacja rtęci

Rtęć z luminoforu odzyskuje się w specjalnie do tego zaprojektowanych destylatorach próżniowych.   To skąd pochodzi wsad do urządzenia zależy od nas, to znaczy którą linię technologiczną wybierzemy. Ja polecałbym wybrać taką w której ortęć odzyskiwana jest z jednego typu lamp fluorescencyjnych. Dla zakładów oświetleniowych taki wybór będzie o tyle korzystny, że w luminoforze pozostaje 1,5-3,5 ppm rtęci. Jest to zawartość na tyle mała, że oczyszczony luminofor można wykorzystać ponownie w procesach produkcyjnych. Jeśli chodzi o zmieszany luminofor to jego konfiguracji oraz typów jest tyle ilu producentów oświetlenia. Każdy ma swój tajemniczy skład, swoje know-how, które na etapie produkcji jest ok ale już w przypadku odpadów i odzysku komplikuje mocno sprawę. Odzysk rtęci ze zmieszanego strumienia lepiej przeprowadzić metodami chemicznymi.

MRT-4 – zmieszany strumień odpadów

 

MRT-4 to coś dla tych, którzy chcą przetwarzać zmieszany strumień zużytych świetlówek Poszczególne elementy linii MRT-4 to komora załadowcza, do której wstawia się pojemnik z wsadem. Z pojemnika zużyte świetlówki są zasysane podciśnieniem do kruszarko-przesiewarki bębnowej wyposażonej w elektromagnes. To na niej odseparowywane są elementy składowe świetlówek i lamp kompaktowych takie jak stłuczka szklana, trzonki z tworzyw sztucznych czy luminofor zawierający rtęć. Elementami odzyskiwanymi w linii technologicznej MRT-4 są:

  • Szkło zawierające do 3 ppm rtęci,
  • tworzywa sztuczne skruszone na kruszarko-przesiewarce
  • zmieszany luminofor różnego typu wraz z rtęcią. Luminofor może zawierać około 1000 ppm rtęci

Mam nadzieję, że temat Was nie zanudził. MRT w Polsce istnieje w zasadzie tylko w dwóch miejscach. W firmie MAYA, która głównie zajmuje się odzyskiem surowców ze świetlówek ze zmieszanego strumienia i w Philips Lighting Poland, który rzetelnie odzyskuje rtęć i luminofor zarówno z tzw „mixa” jak i odpadów poprodukcyjnych z zakładów w Pile. 

Pozdrawiam.
Tomasz Araszkiewicz
odpadyblog.pl