System wczesnego ostrzegania gospodarki odpadami

Wiele się mówi o tym, że gospodarka odpadami w Polsce do pozostawia wiele do życzenia.  Na szczęście istnieje system wczesnego ostrzegania mający poprawić europejską gospodarkę odpadami. Jak wypadamy na tle innych państw? Czy faktycznie jest tak źle jak nam się wydaje? Czy istnieje ryzyko nieosiągnięcia celów dla 2020 r. w zakresie przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu?

Dane ogłoszone przez Eurostat uświadamiają 14 państw członkowskich o tym czy realizują cele gospodarki odpadami  a jeśli już tak to czy cele przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu zostały osiągnięte. Współczynniki recyklingu zostały przedstawione poniżej : 

współczynnik recyclingu państw Unii Europejskiej

 

Wskaźnik recyklingu oraz składowania odpadów dla Państw Unii Europejskiej

źródło euronews.com

Celem do 2020 r. jest osiągnięcie 50% recyklingu. Poważne problemy mają takie państwa jak Malta, Rumunia, Grecja oraz Cypr. Te kraje w 2016 r. poddawały recyklingowi mniej niż 20% odpadów. 

Niestety trudno wskazać kraj, który osiągnął zakładany cel. Takowego brak ale o dziwo najbliżej jest … Polska. Pomimo tego, iż jesteśmy najbliżej osiągnięcia zakładanego celu to powinniśmy w dalszym ciągu konsekwentnie do niego dążyć. Mimo sukcesu mamy wiele do poprawy chociażby to, że składujemy niemal tyle samo odpadów,które poddajemy recyklingowi. Ile konkretnie wynoszą nasze współczynniki ? Według danych podanych przez Eurostat: 

  • współczynnik recyklingu odpadów komunalnych : 44%
  • współczynnik składowania odpadów: 37%

W ramach systemu wczesnego ostrzegania UE wystawiła nam ocenę, w której : 

Według informacji przekazanych Eurostatowi współczynnik recyklingu odpadów
komunalnych (w tym kompostowania) w 2016 r. w Polsce wynosił 44%, natomiast współczynnik składowania odpadów wynosił 37%. Jednakże na potrzeby zapewnienia weryfikacji zgodności z celem Polska zdecydowała się zgłosić 4 wskaźnik recyklingu dla czterech frakcji odpadów komunalnych – papieru, tworzyw sztucznych, metalu i szkła – który w 2015 r. wynosił 27%. W oparciu o analizę dotychczasowej i w wiążący sposób zaplanowanej polityki w dziedzinie gospodarowania odpadami oraz biorąc pod uwagę dotychczasowe wyniki Polski, uznaje się, że istnieje ryzyko, że Polska nie osiągnie celu na 2020 r. w odniesieniu do przygotowania 50% odpadów komunalnych do ponownego wykorzystania/recyklingu.

 

źródło : Sprawozdanie w ramach systemu wczesnego ostrzegania dotyczące Polski

Analiza polskiego systemy gospodarki odpadami określiła, że 

  •  selektywna zbiórka odpadów nadających się do recyklingu nie jest jeszcze w pełni skuteczna;
  • brakuje zachęt gospodarczych skłaniających gospodarstwa domowe do segregacji odpadów;
  • systemy rozszerzonej odpowiedzialności producenta w Polsce nie funkcjonują
    skutecznie; oraz niektóre zastrzeżenia co do jakości danych dotyczących odpadów podważają wiarygodność zgłoszonych do Eurostatu wysokich współczynników recyklingu

Co robić? Jak żyć? 

Oczywiście w ramach systemu wczesnego ostrzegania otrzymaliśmy wiele cennych rad dotyczących każdego z zakresów wymagających poprawy. 

Rozszerzona odpowiedzialność producenta za odpady opakowaniowe

  1. Usprawnienie systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta w zakresie
    opakowań oraz dostosowanie do ogólnych minimalnych wymogów zmienionej
    dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, przy jednoczesnym zapewnieniu lepszego pokrycia kosztów przez producentów, w tym kosztów związanych z opakowaniami niepoddanymi recyklingowi, których gospodarstwa domowe pozbywają się w postaci odpadów resztkowych.
  2. Poprawa jakości zgłaszanych danych na temat opakowań wprowadzonych do
    obrotu.

Zachęty finansowe na rzecz regionalnego egzekwowania celów komunalnych

  1. W miarę zwiększania rocznego celu w zakresie recyklingu dla gmin do 50% w 2020 r., liczba gmin, które go nie osiągną, prawdopodobnie wzrośnie. Korzystne byłoby opracowanie wytycznych Ministerstwa Środowiska dotyczących spójnego stosowania kar pieniężnych w przypadku nieosiągnięcia celu, aby zapewnić odstraszające działanie tych kar.

Wsparcie techniczne dla gmin

  1. Opracowanie na poziomie krajowym systemu, który zapewni gminom wsparcie
    techniczne, szczególnie w następujących obszarach:
  • wybór usług zbiórki;
  • zamówienia publiczne na usługi;
  • zarządzanie usługami;
  • kampanie informacyjne;

w połączeniu z aktywną wymianą dobrych rozwiązań i praktyk, które mogą
poprawić efektywność pod względem ograniczenia kosztów i poprawy wyników.

  1. Badania (np. poprzez ankietę) nad najlepszymi praktykami i monitorowaniem
    wdrożenia przez gminy obowiązku sortowania, uzyskanie informacji zwrotnych na temat wyzwań i barier oraz opracowanie narzędzi do wspierania gmin

Wczesne ostrzeganie – no i co ?

Analizując wskaźniki członków Unii Europejskiej mimo wszystko powinniśmy być szczęśliwy, że w ogólnej ocenie tak niewiele nam zabrakło do osiągnięcia 50% odpadów poddawanych recyklingowi.  Biorąc pod uwagę szczegółową ocenę powinniśmy przede wszystkim wyciągnąć następujące wnioski : 

  • Sporządzanie rzetelnych statystyk i raportów mogłoby zwiększyć współczynnik recyklingu
  • Stosowanie na szerszą skalę surowców i paliw alternatywnych. 37% odpadów składowanych do duży potencjał do działania. 
  • Ważne jest to by usprawnić system zarządzania systemami gospodarowania odpadami 
  • Realizacja wytycznych UE

Szczegółowa analiza aktualnego stanu gospodarki odpadami oraz proponowanych zmian znajduje się tutaj

Powinniśmy się martwić, cieszyć a może zmienić nasze postrzeganie odpadów?

Co powiecie an połączenie idei zerowaste oraz odważniejsze korzystanie ze skupów surowców? To najprostszy mechanizm motywujący do segregacji. 

Pozdrawiam
Tomasz Araszkiewicz
odpadyblog.pl

 

0 Shares:
Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Może Ci się spodobać: